Tiểu Thuyết "Cây Cam Ngọt Của Tôi": Khám Phá Thế Giới Nội Tâm Của Trẻ Thơ

Không phải ngẫu nhiên cuốn tiểu thuyết “Cây cam ngọt của tôi” của nhà văn người Brazil Jose Mauro de Vansconcelos vượt qua nhiều tác phẩm ăn khách khác để trở thành một trong những cuốn sách bán chạy nhất của Nhã Nam năm 2020 và đến nay vẫn được bạn đọc yêu thích đón đọc. Chỉ vẻn vẹn chưa đầy 300 trang sách, nhưng tác phẩm đã đưa bạn đọc đến với thế giới đầy ẩn ức và sắc màu của trẻ thơ, giúp người đọc giải mã thật nhiều câu hỏi về tâm lý trẻ nhỏ.

Đôi nét về tác giả José Mauro de Vasconcelos và hành trình sáng tạo

Jose Mauro de Vasconcelos, sinh năm 1920 và qua đời vào năm 1984, là một nhà văn và biên kịch tài năng người Brazil. Với kinh nghiệm sống phong phú và khả năng kể chuyện xuất sắc, ông bắt đầu viết tiểu thuyết từ năm 22 tuổi. Ông được biết đến rộng rãi qua các tác phẩm văn học dành cho thiếu nhi và thanh thiếu niên. "Cây Cam Ngọt Của Tôi" (tên gốc: Meu Pé de Laranja Lima), xuất bản lần đầu năm 1968, là tác phẩm nổi bật nhất của ông. Cuốn sách đã được dịch ra hơn 20 ngôn ngữ, đưa vào chương trình giảng dạy ở Brazil và được chuyển thể thành phim hai lần, đạt nhiều giải thưởng quốc tế. Cảm hứng viết nên câu chuyện này phần lớn đến từ chính ký ức tuổi thơ đầy khó khăn và mất mát của tác giả, giúp ông khắc họa những cảm xúc và trải nghiệm chân thực của nhân vật Zezé.

Nội dung "Cây Cam Ngọt Của Tôi": Hành trình trưởng thành đầy xúc động của Zezé

Cuốn sách do Nhà xuất bản Hội nhà văn và Nhã Nam ấn hành, như lời thủ thỉ của trẻ thơ, chạm đến bao trái tim người làm cha làm mẹ. Tác phẩm được đưa vào chương trình tiểu học của Brazil, được bán bản quyền cho 20 quốc gia. Năm 2013, đạo diễn Marcos Bernstein đã chuyển thể cuốn tiểu thuyết thành phim điện ảnh. Zezé sinh ra trong một gia đình nghèo đông anh em. Cuộc sống khó khăn, quay quồng vật lộn với miếng cơm manh áo khiến cậu bé lớn lên một cách hoàn toàn tự nhiên, như một cái cây đón đủ thứ nắng mưa, khói bụi để vươn lên. Thế giới của cậu bé dường như đang thiếu đi một người dẫn dắt, một người dạy cậu cách yêu thương và cảm nhận tình yêu thương thực sự.

Những trận đòn roi và nỗi cô đơn của tuổi thơ

Yêu thương đâu phải bằng “cho roi cho vọt”. Năm tuổi, với nhiều bậc phụ huynh, đó vẫn là độ tuổi của một em bé “chưa biết gì”, còn với bố mẹ của Zezé - em phải biết hết, bởi không biết thì đòn roi sẽ dạy em biết. Có thể, đâu đó trong suy nghĩ của bố mẹ Zezé - những người chỉ ước mong kiếm đủ bữa ăn manh áo cho con cái, cách để một đứa trẻ biết nghe lời là “cho chúng ăn đòn”. Họ chẳng còn thời gian để cảm nhận trẻ cảm gì, nghĩ gì, cái họ cần là sự “biết nghe lời” để bản thân chuyên tâm “kiếm sống”. Với họ cho con cơm ăn áo mặc là cách yêu con. Nhưng với một đứa trẻ, điều đó thực sự là không đủ. Chẳng thế mà, bao nhiêu trận đòn rơi xuống người Zezé, là bấy nhiêu cô đơn, uất hận dồn dập trong tim em. Zezé từng cám cảnh mà rằng: “Hôm nay đã bị đòn ba lần”, “Chỉ là vì không ai yêu thương em hết, mọi người trút hết giận dữ lên em”.

Với một đứa trẻ, thế giới không giới hạn trong một bữa ăn, mà thế giới cần có hào quang của tình thương. Những trận đòn roi không khiến đứa trẻ hiểu hơn mình đúng sai ở đâu, mà chỉ khiến chúng cảm thấy mình không được yêu thương. Và những suy nghĩ tiêu cực là điều tất yếu với những đứa trẻ ấy, khi mà chúng còn chưa đủ thời gian để trưởng thành. “Anh chẳng có gì tốt cả. Một thằng bé hư, hư thật sự… Chỉ thế thôi.” - Zezé buồn bã tự nhận vậy. “Em nghĩ tốt nhất ngày mai một chiếc xe hơi trên đường quốc lộ cán chết em đi cho rồi.” Chẳng có gì đáng buồn hơn một đứa trẻ nghĩ rằng nó hư, và nó không được yêu, chẳng ai cần nó, chỉ mong bị một chiếc xe hơi cán chết. Không phải cá biệt khi Zezé nghĩ đến cái chết, đã bao nhiêu đứa trẻ có cha mẹ mà rằng có lẽ mình chết đi thì mới được thương, hay ốm nặng cũng tốt vì được đối xử nhẹ nhàng. Zezé thậm chí từng có cả suy nghĩ "tàn độc" về việc giết chết người trút đòn roi lên mình: “Cha đánh cháu thậm tệ ông Bồ ạ. Nhưng cũng chẳng sao”, “Cháu sẽ giết ông ấy”.

Khát vọng yêu thương và sự thấu hiểu

Với một đứa trẻ, thế giới không giới hạn trong một bữa ăn, mà thế giới cần có hào quang của tình thương. Hay thốt ra câu nói có lẽ là lời buộc tội nặng nề nhất đối với cuộc đời mình: “Mẹ ơi, đáng lẽ con không nên được sinh ra trên đời này. Đáng lẽ con nên giống như quả cầu của con…” Thế nhưng ngay đến cái cách em định “giết bố” cũng cho thấy khát khao yêu thương trong em mạnh đến nhường nào. “Không phải giết ông ấy có nghĩa là chộp lấy khẩu súng lục của Buck Jones và bắn bùm! Không cần phải thế. Ông có thể giết một người nào đó trong trái tim ông. Không yêu người đó nữa. Và thế là một ngày nào đó người đó sẽ chết.” Đơn giản là không yêu bố nữa để ông ấy chết trong lòng mình. Cái ý tưởng “tàn độc” này sao cứ bóp nghẹt trái tim bạn đọc đến vậy. Không ai tưởng tượng nổi đó là suy nghĩ của một đứa trẻ 5 tuổi, nhưng đó thực sự là suy nghĩ của một đứa trẻ mà thứ nó muốn đón nhận là tình yêu thương.